40-lecie NZS

23 sierpnia 2020

10 sierpnia 2019 roku ukonstytuował się Komitet Honorowy Obchodów 40-lecia NZS
w składzie:

Jarosław Guzy – I Przewodniczący NZS

Janusz Żabiuk – Białystok

Piotr Wiaderny – Bydgoszcz

Jacek Janclewicz – Gdańsk

Barbara Wnęk-Gabor – Katowice

Adam Kalita – Kraków

Przemysław Omnieczyński – Lublin

Jerzy T. Zych – Łódź

Andrzej Radka – Poznań

Zbyszek Rykowski – Warszawa

Hirek Wrona – producent koncertu

Patrycja Serafin – Przewodnicząca NZS, Przewodnicząca Komitetu Honorowego

Milena Adamczyk – Wiceprzewodnicząca ds. Historii i Alumnów

Marcin Waryszak – Wiceprzewodniczący ds. Partnerów

Damian Artur Kowalczyk – Koordynator Obchodów 40-lecia


 

II Bal Alumnów NZS – 22 lutego 2020 r.

Przygotowania do obchodów 40-lecia NZS trwają w najlepsze. Ostatnio głównie skupiamy się na II Balu Alumnów NZS. Jako, że od 1 grudnia chcemy otworzyć zapisy na naszą pokoleniową „zabawę”, to od kilku dni na Facebook’u funkcjonuje już wydarzenie Balu.
Balu na którym mam nadzieję, że całym składem Komitetu się odliczymy! Oczywiście już teraz do tego zachęcam i jednocześnie nie mogę się doczekać!
W związku z tym proszę o częste i gęste dzielenie się tym wydarzeniem ze swoimi NZS-owymi koleżankami i kolegami! Chcemy uzbierać 500 uczestników zabawy, jest to trudne, ale nie niemożliwe ?
Wydarzenie odbędzie się w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego w Warszawie o godzinie 19:00 dnia 22/02/2020. Więcej informacji pojawi się w zakładce „II Bal Alumnów” na www.40lecie.nzs.pl Zapraszam też na wydarzenie na Facebook’u.

Komitet Honorowy Obchodów 40-lecia
Milena Adamczyk


 

29 II 2020 r. zapraszamy na kolejne spotkanie rocznicowe


 

Patronaty honorowe nad uroczystościami towarzyszącymi rocznicy powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów


 

Planowane imprezy towarzyszące 40. rocznicy powstania NZS

  • VII – XII 2020 r. wystawa tematyczna 40 lat NZS prezentowana na wybranych dworcach PKP na terenie Polski
  1. Lipiec (4.07 – 4.08) Warszawa
  2. Lipiec (4.07 – 4.08) Lublin
  3. Sierpień (4.08 – 4.09) Rzeszów
  4. Sierpień (4.08 – 4.09) Kraków
  5. Wrzesień (4.09 – 4.10) Łódź
  6. Wrzesień (4.09 – 4.10) Katowice
  7. Październik (4.10 – 4.11) Bydgoszcz
  8. Październik (4.10 – 4.11) Gdynia
  9. Listopad (4.11 – 4.12) Poznań
  10. Listopad (4.11 – 4.12) Wrocław

oraz w placówkach Poczty Polskiej w terminie 16.09.2020 – 16.11.2020

  1. Warszawa (Urząd Pocztowy Warszawa 1), ul. Świętokrzyska 31/33 
  2. Wrocław (Urząd Pocztowy Wrocław 68), ul. Małachowskiego 1-9
  3. Katowice (Urząd Pocztowy Katowice 1), ul. Pocztowa 9
  4. Gorzów Wielkopolski (Urząd Pocztowy Gorzów Wielkopolski 1), ul. Jagiellończyka 4  
  5. Kraków (Urząd Pocztowy Kraków 1), ul. Westerplatte 20
  • 10 VIII 2020 r. godz. 1100 Dworzec PKP w Krakowie (hala kas przy peronie 5 ) – konferencja prasowa z udziałem dr. Jarosława Szarka, Prezesa IPN, Adama Kality, Prezesa Stowarzyszenia NZS 1980, Pawła Zechentera, autora wystawy oraz Pawła Zdańkowskiego z NZS AGH.
  • 13 VIII 2020 r. godz. 1200 w centrali IPN w Warszawie nastąpi odsłonięcie tablicy poświęconej śp. Januszowi Kurtyce. W uroczystości udział weźmie delegacja Stowarzyszenia NZS 1980: Adam Kalita, Prezes oraz Zdzisław Jurkowski i Aleksander Galos, członkowie zarządu.
  • 18 IX 2020 r. godz. 1200 Muzeum AK w Krakowie – główne uroczystości z udziałem Jana Józefa Kasprzyka, Szefa UdSKiOR oraz dr. Jarosława Szarka, Prezesa IPN, podczas których nastąpi wręczenie odznaczeń państwowych działaczom NZS. Obchody uświetni koncert Andrzeja Kołakowskiego.
  • 20 IX 2020 r. Msza św. w Sanktuarium Jana Pawła II w Krakowie, ul. Totus Tuus 32 (Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”) oraz koncert podczas którego zaprezentowane zostaną utwory kompozytorów Mariusza Kramarza (Modlitwa do Bogurodzicy, Modlitwa do św. Michała Archanioła) oraz Sebastiana Szymańskiego (Missa Spei) w wykonaniu: Górecki Chamber Choir, Chóru Filharmonii Krakowskiej, Orkiestry Filharmonii Krakowskiej oraz Jerzego Treli.         
    PILNE – z powodu kwarantanny związanej z COVID-19 w Chórze Filharmonii Krakowskiej uroczystość zostaje przeniesiona na 15 listopada br.
  • 21 IX 2020 r. Przegląd filmów dot. historii NZS oraz zrealizowanych przez Stowarzyszenie NZS 1980 – Kino Kijów, Kraków,  Al. Krasińskiego 34 (w godzinach od 1100 do 1700). 
  1. Teledysk: Był NZS / Elektryczne Gitary (reż. Jerzy Zięty)
  2. Raport z Auschwitz (reż. Krzysztof Brożek)
  3. Dezerterzy (reż. Jerzy Zięty)
  4. NZS Buntownicy (reż. Dariusz Walusiak)
  5. Teledysk: Milion Bohaterów – Tadek Polkowski (reż. Krzysztof Brożek)

         Przerwa 15 min.

  1. Teledysk (Był NZS / Elektryczne Gitary (reż. Jerzy Zięty)
  2. Bombowa historia (reż. Jerzy Zięty)
  3. Ostatnia zadyma (reż. Dariusz Walusiak)
  4. Kroniki zapowiedzianej śmierci – „Oni chcą mnie zabić” (reż. Piotr Litka)
  5. Gdzie jest Porozumienie Gdańskie (reż. Krzysztof Brożek)
  • 22 IX 2020 r. godz. 900 na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie złożenie kwiatów na grobie śp. dr. hab. Janusza Kurtyki, nast. pod tablicą pamiątkową w budynku TVP w Krakowie poświęconej Janowi Rojkowi.
  • 22 IX 2020 r., godz. 1700 dyskusja panelowa z udziałem Jarosława Guzego, Bronisława Wildsteina, Bartłomieja Sienkiewicza, Bogusława Sonika prowadzona przez Jana Marię Rokitę. Siedziba Instytutu Literatury w Krakowie, ul. Smoleńsk 16/1.
  • 15 XI 2020 r. Msza św. w Sanktuarium Jana Pawła II w Krakowie, ul. Totus Tuus 32 (Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”) oraz koncert, podczas którego zaprezentowane zostaną utwory kompozytorów Mariusza Kramarza (Modlitwa do Bogurodzicy, Modlitwa do św. Michała Archanioła) oraz Sebastiana Szymańskiego (Missa Spei) w wykonaniu: Górecki Chamber Choir, Chóru Filharmonii Krakowskiej, Orkiestry Filharmonii Krakowskiej oraz Jerzego Treli.
  • 17 II 2021 r. godz. 1200 przy ul. Grodzkiej w Krakowie wmurowanie tablicy pamiątkowej – budynek Collegium Broscianum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Z uwagi na obostrzenia epidemiologiczne wstęp na uroczystości odbywające się w dniach 18-20 IX 2020 r. tylko za zaproszeniami. W tej sprawie prosimy o kontakt z Adamem Kalitą tel.:   507 505 465  mail:   adaskal@post.pl

Szczegóły dot. obchodów będziemy systematycznie uzupełniać.



 

Wystawa 40 lat NZS prezentowana od 4 lipca na Dworcu Centralnym w Warszawie


 

Wystawa 40 lat NZS prezentowana na dworcu PKP w Lublinie


 

Konferencja prasowa 16 lipca 2020 r. na Dworcu Centralnym w Warszawie z udziałem m.in. Aleksandra Galosa, członka zarządu Stowarzyszenia NZS 1980


 

Echa Dnia (16.07.2020 r.) w TVP 3 z udziałem Aleksandra Galosa, członka zarządu Stowarzyszenia NZS 1980 i Stefanii Zdral, rzecznika prasowego NZS

 

 

 


 

Wystawa 40 lat NZS prezentowana na dworcu PKP w Krakowie

 


 

Konferencja prasowa (13 VIII 2020 r.) na Dworcu PKP w Krakowie z udziałem dr. Jarosława Szarka, Prezesa IPN, Adama Kality, Prezesa Stowarzyszenia NZS 1980, Pawła Zechentera, autora wystawy oraz Pawła Zdańkowskiego z NZS AGH


 

Wystawa 40 lat NZS prezentowana na dworcu PKP w Rzeszowie


 

13 VIII 2020 r. w centrali IPN w Warszawie przy ul. Postępu 18 odsłonięto tablicę poświęconą śp. Januszowi Kurtyce. 
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Stowarzyszenia NZS 1980: Adam Kalita, Zdzisław Jurkowski, Aleksander Galos
i Krzysztof Kopeć.


Wystawa 40 lat NZS prezentowana na dworcu PKP w Katowicach


Wystawa 40 lat NZS prezentowana na dworcu PKP w Łodzi


18 września 2020 r. Muzeum AK w Krakowie – Główne uroczystości obchodów 40. lecia powstania NZS z udziałem Jana Józefa Kasprzyka, Szefa UdSKiOR oraz dr. Jarosława Szarka, Prezesa IPN, podczas których wręczono odznaczenia państwowe działaczom NZS. Obchody uświetnił koncert Andrzeja Kołakowskiego.

Medalem Pro Patria uhonorowane zostało Stowarzyszenie NZS 1980 oraz jego członkowie:
Krzysztof Brożek
Sławomir Chmura
Leszek Jaranowski
Zdzisław Jurkowski
Adam Kalita
Grzegorz Surdy

Krzyżem Wolności i Solidarności odznaczenie zostali członkowie Stowarzyszenia NZS 1980:
Kazimierz Dąbrowa
Aleksander Galos
Radosław Huget
Krzysztof Kopeć
Dariusz Walusiak
Anna Zechenter

Pośmiertnie:
Marian Kozielski
Tomasz Szewczyk

Dostojni Goście, Drodzy Organizatorzy, Szanowni Państwo,
W imieniu odznaczonych członków podziemnych organizacji, wtedy młodzieżowych, Niezależnego Zrzeszenia Studentów, Ruchu Wolność i Pokój, Federacji Młodzieży Walczącej, dziękuję Niepodległemu Państwu Polskiemu za pamięć o nas i o naszej działaności. Proszę Pana Ministra Wojciecha Kolarskiego o przekazanie podziękowń Panu Prezydentowi Andrzejowi Dudzie i dziękujemy Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej Panu Jarosłwowi Szarkowi.
Spośród zacnego grona oznaczonych, jestem zapewne najmniej godny dzisiejszego wyróżnienia, bo życiorysy tu obecnych czy uhonorowanych pośmiertnie budzą najwyższy szacunek i uznanie. Tak jak życiorysy wielu innych naszych koleżanek i kolegów i ich dokonania na rzecz wolności, których dzisiaj nie ma w gronie odznaczonych, a co mam nadzieję także nastąpi.
W tak uroczystej chwili proszę o zgodę na kilka refleksji, w tym jedną osobistą.
Przyjmujemy to zaszczytne oznaczenie „Krzyż Wolności i Solidarności” z pokorą, bo jak mówi poeta „pewnie byli też lepsi”, ale taką pokorą, która uznaje prawdę. Pod koniec lat 70 i w latach 80 – tych, podejmując działalność wymierzoną w państwo komunistyczne, nie braliśmy pod uwagę, że możemy wygrać, że za kilka lat nasza ukochana Polska odzyska niepodległość. Wtedy perspektywa była dosyć beznadziejna. Powszechnie panowało przekonanie, że „nie za naszego życia”. Tym bardziej więc nie oczekiwaliśmy wyróżnień, honorów i medali.
Historia Polaków i Polski nie kończy na naszym pokoleniu. Nie raz jeszcze przyjdą chwile trudne być może wymagające świadectwa. Traktujemy te nasze wyróżnienia jako symbol, znak dla młodych pokoleń i naszych następców, że trzeba, że warto zaryzykować, nawet być w mniejszości, ale po właściwej stronie.
Na koniec, zastanawiałem się często jak to się stało, że mimo dość oczywistego ryzyka, tyle moich koleżanek i kolegów znalazło odwagę by stanąć po tej właściwej stronie w czasach państwa policyjnego. Powodów było zapewne tyle, co nas samych. Szukałem i ja w pamięci pierwszego w moim życiu świadomego aktu nieposłuszeństwa czy aktu sprzeciwu. Trafiłem wówczas na wspomnienie, gdy w latach 70’, jako chłopiec i nastolatek, od dzieciństwa będący ministrantem w kościele Mariackim, tuż nieopodal, przy okazji większych uroczystości śpiewaliśmy hymn „Boże coś Polskę”. Wtedy, wbrew organiście, ja i moi koledzy darliśmy się na całe gardło stojąc twarzą do ołtarza Wita Stwosza „Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie”. Nikt nam tego nie kazał, nikt nie zachęcał, nie wiem, skąd się to wzięło, ale wiedzieliśmy, ja wiedziałem, że robimy coś „nieprawomyślnego, ale właściwego”. W ciągu tych ułamków sekund, kiedy niemal wykrzykiwaliśmy te zakazane słowa, czułem się naprawdę wolny. I chyba te chwile ukształtowały mnie na tyle, że gdy w 79′ roku, na pierwszym roku studiów trafiłem na grupkę niepokornych, starszych kolegów z SKS-u i moich rówieśników, wiedziałem już, że chodzi nam o to samo.
Cieszę się, że dzisiaj ja i kolejne pokolenia mogą w zgodzie z własnym sumieniem i bez konfliktu z organistą śpiewać „Ojczyznę wolną pobłogosław Panie”. Za taką możliwość wszyscy dzisiaj jesteśmy wdzięczni, w tym tak odznaczonym jak i Państwu Polskiemu, które ich wysiłek doceniło.
Dziękuję, Aleksander Galos.


18 IX 2020 r. Uroczyste otwarcie i przemowy zaproszonych gości

18 IX 2020 r. Wręczanie odznaczeń

18 IX 2020 r. Wykład dr. hab. Henryka Głębockiego



Tematy Dnia w TVP Kraków z udziałem Adama Kality i Grzegorza Surdego

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


22 IX 2020 r. Złożenie kwiatów na grobie Jana Rojka na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie oraz pod tablicą pamiątkową w siedzibie TVP Kraków przez dyrektora krakowskiego Oddziału IPN dr. hab. Filipa Musiała, prof. AIK oraz członków Stowarzyszenia NZS 1980 Adama Kalitę, Zdzisława Jurkowskiego, Grzegorza Surdego.

 


22 IX 2020 r. Złożenie kwiatów na ul. Szewskiej w Krakowie pod tablicą pamiątkową poświęconą Stanisławowi Pyjasowi przez dyrektora krakowskiego Oddziału IPN dr. hab. Filipa Musiała, prof. AIK oraz członków Stowarzyszenia NZS 1980 Adama Kalitę i Zdzisława Jurkowskiego.


22 IX 2020 r. Złożenie kwiatów na grobie dr. hab. Janusza Kurtyki na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie oraz w kościele św. Kazimierza Królewicza w Krakowie przy ul. Reformackiej pod tablicą pamiątkową przez członków Stowarzyszenia NZS 1980 Adama Kalitę i Zdzisława Jurkowskiego.

 

 


22 IX 2020 r. Złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową na budynku Archiwum IPN w Wieliczce poświęconą dr. hab. Januszowi Kurtyce  przez naczelnika Oddziałowego Archiwum IPN Rafała Dyrcza i jego zastępcę Jacka Kwilosza oraz członka Stowarzyszenia NZS 1980 Sławomira Chmurę.


 

22 IX 2020 r. Działacze NZS z okresu PRL: Aleksander Galos i Wojciech Raduchowski-Brochwicz złożyli kwiaty pod tablicą poświęconą śp. J. Kurtyce (bud. centrali IPN w Warszawie) w 40. rocznicę powstania organizacji. Podkreślili, że jako prezes IPN przeniósł w obecne czasy to, co w NZS było najważniejsze – prawdę.

 

 

Szanowni Państwo,
Dziękujemy za możliwość złożenia dzisiaj kwiatów po tablicą upamiętnającą śp. Janusza Kurtykę w Centrali Instytutu Pamięci Narodowej, jednego z naszych kolegów z Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Krakowie. Dzisiaj, 22 września, przypada 40. roczniac wiecu, jaki odbył się w Collegium Broscianum na Uniwersytecie Jagiellońskim, na którym w 1980 r. proklamowano powołanie NZS. Obaj z obecnym tu ze mną Wojciechem Brochwiczem stamtąd się wywodzimy.
Przy tej okazji sporo się mówi o NZS i jego roli w drodze do wolności. Często można spotkać porównania do kontynuowania tradycji AK czy z innymi działaniami polskich oragnizacji wyzwoleńczych. To prawda, w sensie idei i wartości. Pozwólcie Państwo na trzy krótkie refleksje.
Po pierwsze, to co jednak różniło NZS i całą opozycję demokratyczną od AK, to świadoma rezygnacją z walki zbrojnej. Tak, takie pomysły były rozważane w naszych środowiskach również w podziemnym NZS, zwłaszcza po pacyfikacji kopalni Wujek. Przeważyła, przekazana jeszcze w połowie l. 70′ prośba dawnych AK-owców, aby nigdy z komuną nie walczyć zbrojnie, choć krewkich i gotowych na to kolegów reprezentujących nurt »romantyczny« nie brakowało.
To gdzie tu szukać zbieżności NZS z AK? Był taki obszar jeśli chodzi o sposób działania. Z peerspektywy czasu widać, że analogii szukać można w czymś, co w czasach okupacji hitlerowskiej nazywano dywersją lub małym sabotażem. Tylko że my, 40 lat później, stosowalismy ten sabotaż nie w obszarze gospodarki, transportu czy infrastruktury, a w obszarze myśli i idei. Słowem w obszarze Prawdy. Sabotowaliśmy prawdę komunistów na rzecz prawdy zakazanej, nieobecnej. Specjalizacją NZS było więc samokształcenie, niezależna kultura, wydawanie książek i ich kolportaż. Odkrywanie ukrywanej prawdy o zbrodniach komuny w Katyniu i w okresie stalinizmu, nie tylko w Polsce ale w całym obozie. Tej prawdy bali się komuniści bardziej niż zbrojnej akcji. Z taką łatwej by sobie poradzili. Z Prawdą głoszoną, przemycaną i rozchodzącą sie z rąk do rąk, w czasie niezależnych występów w domach i miejscach zamknietych, walczyć nie było sposób. To byla nasza akcja dywersyjna i sabotażowa. Solidarność walczyła o zmiany systemowe, my w NZS o ideowe, a popieraliśmy się i uzupełniali nawzajem. AK rozwalało mosty, wysadzało magazyny broni, my rozwalaliśmy ograniczenia w dostępie do Prawdy, wysadzali »słowem« kłamstawa o naszej przeszłości. Każda książka, wiersz, skopiowana w domu taśma z piosenkami to był granat zaczepny, uszkadzający pancerz propagandowej »prawdy« odłamkami dziesiątek, setek i tysięcy odbiorców.
Znałem Janusza w czasie jego studiów na UJ. Byliśmy rówieśnikami. Miał zawsze swoją niszę. Historię i książki. Byl jednym z większych, choć cichych, kolopreterów bibuły. Cichych Kolporterów Prawdy.
Temu przesłaniu został wierny także w Wolnej Polsce, zwłaszcza jako Prezes IPN. Miał bez liku swoich pomysłów, ale był też otwarty na zewnętrzne koncepcje. Jestem mu osobiści wdzięczy za to, że bez wahania zaangażowął się w Program INDEX – Pamięci Polaków Poszkodowanych za Pomoc Żydom z jakim się do niego zgłosiłem wraz z innymi kolegami z NZS. Przykłady można mnożyć.
W tym snesie Janusz przeniósł w obecne czasy to, co w NZS było najważniejsze i szczere – Prawdę.
Dziękuję,
Aleksander Galos, czł. Zarządu NZS1980
Centrala IPN, W-wa, 22.09.2020


 

Szanowny Panie Prezesie,
W załączeniu mam przyjemność przesłać zdjęcie okolicznościowej iluminacji fasady Pałacu Prezydenckiego, która upamiętnia 40. rocznicę powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

Z wyrazami szacunku,
Dawid Drabik
Zastępca Dyrektora
Biuro Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

 

zdjęcia/źródło: Krzysztof Sitkowski/KPRP


 

 

 

 

Patronat Narodowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości